Czerwiec, początek lipca oraz październik to okres, w którym studenci bronią swoje prace magisterskie i prace licencjackie podczas ostatniego egzaminu, czyli tzw. obrony. W rzeczywistości jest to egzamin dyplomowy, na którym zdający odpowiada standardowo na trzy pytania. Dwa z nich losuje, a trzecie - dotyczące przygotowanego dzieła naukowego - otrzymuje zazwyczaj od swego promotora lub (rzadziej) recenzenta.

Niekiedy może się wywiązać dyskusja i liczba pytań się zwiększy, ale generalnie nie przekracza trzech. Pytania losowane są podzielone na dwie grupy: ogólną oraz dotyczącą specjalizacji.

Przykładowo student politologii losuje najpierw pytanie z programu ogólnego (np. istota i przedmiot badań politologii albo czym jest polityka), a później ze specjalizacji, którą może być: marketing polityczny, dziennikarstwo, samorząd i polityka lokalna, stosunki międzynarodowe, integracja europejska (na poszczególnych uczelniach specjalności mogą się różnić).

Pisanie pracy magisterskiej można zacząć już na czwartym roku, bo wtedy student rozpoczyna zajęcia seminaryjne. Jednak najpierw musi wymyślić temat, który chce przeanalizować w sposób naukowy.

Poszukiwania tematu mogą zająć kilka miesięcy, prawdziwe pisanie pracy zaczyna się na początku piątego roku. Wówczas promotorzy wymagają kolejnych rozdziałów w kolejnych miesiącach.